Welke beroepen raakt AI het hardst? Ik heb 103 beroepsgroepen doorgerekend.
103 Nederlandse beroepsgroepen doorgerekend op AI-impact. De uitkomst is genuanceerder dan "AI vervangt banen." Het is een herverdeling. Van kantoor naar zorg, bouw en techniek.
Bij HappyNurse bouwen wij AI-systemen die direct de zorgketen raken. Aisha heeft inmiddels 80% van ons recruitmentproces geautomatiseerd. Elke dag zie ik hoe AI werk verandert. Niet in theorie. In productie.
Dat zette me aan het denken. Niet alleen over zorg, maar breder. Welke beroepen worden geraakt door AI? Welke niet? En hoe zit het in Nederland specifiek, met onze regulering, ons deeltijdwerk en onze arbeidsmarktkrapte?
Ik heb 103 CBS-beroepsgroepen doorgerekend. 5,8 miljoen banen. De uitkomst was niet wat ik verwachtte.
Het dominante narratief klopt niet
Iedereen heeft het over robots die fabriekswerk overnemen. Zelfscankassa's. Magazijnrobots. Het beeld is dat laagopgeleid werk het kwetsbaarst is. De data zegt iets anders.
HBO-beroepen scoren gemiddeld 6.0 op AI-blootstelling. WO-beroepen 6.1. MBO-1 scoort 3.6. Dat verschil is substantieel. De verklaring is eigenlijk logisch: AI is goed in precies wat kenniswerkers doen. Tekst produceren. Data analyseren. Rapporten opstellen. Een verpleegkundige of een elektricien doet werk dat grotendeels buiten het bereik van huidige AI-modellen valt.
Bij salaris zie je hetzelfde patroon. De €50.000 tot €75.000 groep heeft de hoogste gemiddelde AI-blootstelling. Niet de laagste inkomens. Niet de medisch specialisten. Het is de accountant met tien jaar ervaring, de marketingmanager, de beleidsmedewerker.
De paradox van de developer
Softwareontwikkelaars scoren 9 uit 10 op AI-blootstelling. Kerntaken zijn technisch automatiseerbaar. GitHub Copilot, Claude Code, Cursor. De tools zijn er en ze worden dagelijks beter.
En toch groeiden developers +80% tussen 2015 en 2025. De prognose voor 2030 is +18 tot +31% verdere groei. Hoe kan dat?
De vraag naar software groeit harder dan AI de productiviteit verhoogt. Elke organisatie wil meer automatiseren, meer digitaliseren, meer bouwen. Developers worden productiever door AI, maar ze worden niet overbodig. Het is de Solow Paradox in het klein: de technologie is er, maar het effect op banen hangt af van de context.
De interactieve kaart
Beweeg over een vlak voor details · Klik voor een persoonlijke analyse
De banenbalans
De centrale vraag: komen er per saldo banen bij of verdwijnen ze?
39 beroepen groeien. Samen +181.000 banen. 34 beroepen krimpen. Samen -246.000 banen. 30 beroepen blijven stabiel. Het netto effect: een krimp van circa 62.000 banen op 5,8 miljoen. Dat is -1,1%.
Geen massale werkloosheid. Wel een stille verschuiving.
Zorg en welzijn groeit het hardst: +68.000 banen. Bouw en installatie: +27.000, gedreven door de energietransitie. De economisch-administratieve sector krimpt het hardst: -153.000 banen. Creatief en media krimpt het sterkst in percentage: -16%.
Het patroon is helder. Fysiek werk en menselijk contact groeien. Informatieverwerking krimpt. AI verplaatst banen van kantoor naar zorg, bouw en techniek.
Administratief medewerkers: de grootste groep
245.000 mensen in Nederland werken als administratief medewerker. AI-score: 8 uit 10. Dataverwerking, facturering, correspondentie. Kerntaken die nu al geautomatiseerd worden door Microsoft Copilot, Zapier en document-AI.
De prognose: -24 tot -30% richting 2030. In absolute aantallen: 59.000 banen. Dat is het equivalent van een stad als Middelburg. Dit zijn mensen die iets anders moeten gaan doen. En dat vraagt om begeleiding, omscholing en eerlijkheid over wat er komt.
Wat beschermt Nederland?
Niet elk beroep met een hoge AI-score verliest banen. Nederland heeft beschermende factoren die het tempo van vervanging vertragen.
De EU AI Act (Art. 14) vereist human-in-the-loop bij overheidsbeslissingen. Dat beschermt beleidsambtenaren en uitkeringsbeoordelaars. De arbeidsmarktkrapte in zorg en bouw maakt vervanging in die sectoren onwaarschijnlijk. De maatschappelijke voorkeur voor menselijk contact in zorg en onderwijs remt adoptie van AI in directe dienstverlening.
Check jouw beroep
Wat betekent AI voor jouw beroep?
Typ je beroep of functietitel. We matchen op 103 CBS-beroepsgroepen en geven je een persoonlijk AI-blootstellingsrapport — met concrete tools die nu al impact hebben.
Deeltijd en AI
43% van de werkenden in deze dataset werkt in deeltijd. Nederland is daarin Europees kampioen. En er is een verband met AI-kwetsbaarheid.
Beroepen met het hoogste deeltijdpercentage (zorg, onderwijs: 60-75%) scoren laag op AI. Beroepen met het laagste deeltijdpercentage (bouw, transport: 8-15%) scoren ook laag. De kwetsbare middengroep heeft 30-45% deeltijd: administratief, commercieel, ICT. Een onverwacht patroon.
Slotwoord
De data is er. De tools zijn er. De methodologie is open. Wat ik hoop is dat dit een startpunt is voor een beter gesprek. Niet "AI vervangt banen" maar "welke banen veranderen, voor wie, en wat doen we eraan?"
De antwoorden zijn genuanceerder dan de koppen suggereren. En dat is precies waarom we ze nodig hebben.